F. Yılmaz ALTUNÖZ
14 Ağustos Cuma bir açılışa katıldık. Melikgazi Belediyesi tarafından açılışı yapılan Hayrat Camii. Selçuklu mahallesinde. Muhataplarını bekliyor. Hoş, şirin ve özel tasarlanmış (butik) bir camii.
İyi de her tarafta cami ve açılışları var. Neden bu konuda yazma ihtiyacı duydun? Denilebilir. Size bunu açmadan önce 2 yıl öncesine gidip tekrar bugüne dönelim.
Takvim yaprakları 21.03.2024 gösterirken Melikgazi Belediyesinin bir çalışmasını anlatan bir makale kaleme almıştım. Makalemin başlığı “Melikgazi Vizyoner Belediye” kaleme aldığım yazımdan bir paragraf paylaşayım.
“Melikgazi Belediyesinin çalışmaları üzerine çok şeyler söylenebilir. Ancak benim için daha anlamlı ve yüksek bir değere sahip olan hizmet; Erenköy Mehmet Altun Havacılık ve Uzay Bilimleri Lisesinin temelinin atılması ve yapımına başlanmasıdır. Bu havacılık lisesinin ayrı bir önemi vardır. Eski adıyla Tayyare (uçak) Fabrikası/Hava İkmal Bakım Merkezinin yanı başında yer almasının bir iddiası vardır. 1926 yılında kurulan 1940’lara kadar uçak üreten bu fabrika; yerel işbirlikçiler ve küresel egemenlerin müdahalesiyle; uçak üretmeyi sonlandırmış ve sadece bakım yapan atölyelere dönüştürülmüştür. Bu okul, bu gidişatı ve durumu tersine çevirme, yeniden uçak üretme girişimi ve bir meydan okumadır. Bu açıdan çok mu ama çok önemlidir. Tarihi ayağa kaldırma eylemidir.”
Eşyanın ruhu vardır. Mekânların ruhu vardır. Zamanın ruhu vardır. Bitkilerin ruhu vardır. Sadece insan beklemez. Su, tarih, eşya, mekân ve zaman da bekler. Hepsini söyleyecek sözleri vardır. Söylemek için beklerler.
2 yıl sonra. İşte Hayrat Cami. Elbette mescitler ve camilerin de ruhu vardır. Ancak tarihten, coğrafyadan, mekân/mimariden ve zamandan beslenmeyen camilerin ruhu tartışmaya açıktır. Dört sütun üzerine kurulmuş, kapı ve pencereleri, bahçe duvarları ile çevrelenmiş; bir de üzerine olmazsa olmaz “filan cami” yazılmış her betonarme binanın bir beklentisinin olduğunu söylemek; biraz zor olacaktır.
Hayrat cami ruhu olan camilerden. Beklentisi olan camilerden. Söyleyecek sözü olan camilerden. Hayrat camii. Neden mi?
Tören alanına gelip cami mimariyi görünce bir farklılık olduğunu hissettim. Öne çıkan ilk farklılık rengi ve mimarisiyle minaresidir. Pencereleri, çatısı, duvarları ve avlusu ahşap izlenimi veren yapısı. Kibar, hoş, nezih peyzaj ve sosyal bilinç içerikli çevresi. Caminin içerisi ve ahşap hâkim ruh dinginliği veren havası. Hepsi çok güzel.
Ruhu, beklentisi ve sözü ile Hayrat Cami Endülüs’ü anlatır muhatabına. Kuzey Afrika ve Endülüs Mimarisi ve ruhunu anlatır size. Kurtuba’yı fısıldıyor. Endülüs. Tarık bin Ziyad ve gemilerin yakılışı. Zafer. Başarı. Davet. Devlet. Medeniyet. İhtişam. Sonra: Gözyaşı. Yoksulluk. Yıkım. Mağlubiyet. İşgal. Sürgün. Hayrat Camii sizi Endülüs için çağırıyor. Mücadeleye. Özgürlüğe.
Havacılık Lisesi ve Hayrat Camii inanç, felsefe ve tarih sosyolojisi üzerine inşa edilmiştir. Felsefesi vardır. Sıradan yapılar değildir.
Özelde sayın başkan Palancıoğlu ve ekibi teşekkürü hak ediyor. Mimariyle birlikte fikir, kimlik ve tarih inşa işçisi Sayın Palancıoğlu teşekkürler.
Hayrat Cami ruhunu şehre taşması ve yönetmesi duasıyla. Bir de caminin adı “Hayrat- Endülüs Camii” olsa daha isabetli olur muydu?