COP31’DE KAYSERİ ŞEKER İMZASI

GÜNCEL - 18-11-2026 15:55

COP31’DE KAYSERİ ŞEKER İMZASI


Sürdürülebilir Geleceğe Güçlü Model
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilir kalkınma ve uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla Antalya'da gerçekleştirilen önemli bir küresel buluşma olarak öne çıktı. Dünya genelinden devlet temsilcilerini, uluslararası kuruluşları, bilim insanlarını ve özel sektör temsilcilerini bir araya getiren konferansta; iklim değişikliğinin tarımsal üretime etkileri, su kaynaklarının korunması, sürdürülebilir tarım ve gıda güvenliği gibi başlıklar ele alındı. COP31 kapsamında Ziraat Bankası tarafından düzenlenen “Kooperatiflerde Sürdürülebilir Tarım ve Kırsal Kalkınma” başlıklı panelde konuşmacı olarak yer alan Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, Kayseri Şeker'in köklü kooperatifçilik modelini, üretici odaklı çalışma anlayışını, kırsal kalkınmaya katkılarını ve sürdürülebilir tarım alanındaki uygulamalarını katılımcılarla paylaştı. Programa Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay'ın yanı sıra Kayseri Şeker Yönetim Kurulu Başkanı Harun Halıcı ve Muhasebe ve Finanstan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Çiğdem Demirtaç da katıldı.
Kayseri Şeker'in üretim tecrübesini ve kooperatifçilik birikimini uluslararası platforma taşıyan Akay, konuşmasında kooperatiflerin tarımsal üretimdeki rolünden çiftçinin finansmana erişimine, toprak sağlığının korunmasından su tasarrufuna, yenilenebilir enerjiden organik üretime kadar pek çok konuyu ele aldı. Güçlü kooperatif yapılarının üretimin devamlılığı, çiftçinin ekonomik gücü ve kırsal yaşamın korunması açısından önemine dikkat çekti.
Kooperatifçilikte Güçlü Sermaye ve Profesyonel Yönetim Vurgusu
Konuşmasına programın düzenlenmesinde emeği bulunan Ziraat Bankasına teşekkür ederek başlayan Hüseyin Akay, Türkiye'de kooperatifçiliğin tarihsel gelişimine değindi. Kooperatifçilik hareketinin 1863 yılında Memleket Sandıkları ile başladığını hatırlatan Akay, Ziraat Bankasının bu tarihsel süreçte üstlendiği role dikkat çekti.
Türkiye'de yaklaşık 50 bin kooperatif bulunduğunu, bunların yaklaşık 12 bininin tarımsal amaçlı kooperatiflerden oluştuğunu belirten Akay, kooperatiflerin ekonomik hayatta daha etkin bir konuma ulaşabilmesi için güçlü sermaye yapısı, profesyonel yönetim ve etkin denetimin önemini vurguladı.
Almanya'daki Raiffeisen kooperatiflerini örnek gösteren Akay, Türkiye'deki kooperatif yapısının oldukça parçalı olduğuna işaret ederek tarımsal kooperatiflerin kendilerine özgü ihtiyaçları doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifinin 31 bin üyesi var 30 üyeli kooperatiflerde var. Bu iki yapıyı aynı yönetim anlayışı ile yürütmek mümkün mü? Bence mümkün değil diyen Akay, farklı büyüklükteki kooperatiflerin aynı yönetim anlayışıyla ele alınamayacağını da belirtti. Kooperatiflerin kaynak tüketen değil, kaynak üreten; üreticiyi geliştiren ve tarımsal üretime yön veren yapılar hâline gelmesi gerektiğini dile getirdi.
Kayseri Şeker Modeliyle Bölgesel Kalkınmaya Katkı
Kayseri Şeker'in kuruluş ve gelişim sürecini Türkiye'de kooperatifçilik açısından önemli bir örnek olarak değerlendiren Akay, 1950'li yıllarda pancar üreticilerinin bir araya gelmesiyle başlayan sürecin, üreticilerin katkılarıyla şeker fabrikalarının kurulmasına zemin hazırladığını anlattı.
1954 yılında temelleri atılan Kayseri Şeker'in yalnızca şeker üretimi gerçekleştiren bir sanayi kuruluşu olmadığını belirten Akay, fabrikaların faaliyet gösterdikleri bölgelerde tarımsal üretime, istihdama ve ekonomik hareketliliğe önemli katkılar sunduğunu ifade etti. Şeker fabrikalarının şehirlerden ilçelere ve köylere kadar geniş bir ekonomik ve sosyal etki oluşturduğunu kaydeden Akay, bu yapının kırsal yaşamın devamlılığı açısından da önemli bir rol üstlendiğini söyledi.
Kayseri Şeker'in mevcut modelini geliştirmeye ve günümüzün ihtiyaçlarına uygun şekilde güçlendirmeye çalıştıklarını belirten Akay, özellikle gençlerin ve kadınların tarımsal üretimde tutulmasının önemine değindi. Kırsal nüfusun azalması ve gençlerin tarımdan uzaklaşmasının önemli bir sorun hâline geldiğini ifade eden Akay, üreticiyi ekonomik açıdan destekleyen modellerin köyden kente göçün ortaya çıkardığı sorunların azaltılmasına katkı sunduğunu dile getirdi.
Üretimin Her Aşamasında Çiftçinin Yanında
Kayseri Şeker'in üretici odaklı çalışma sistemini anlatan Akay, Türk çiftçisinin en önemli ihtiyaçlarından birinin sermaye ve finansmana erişim olduğunu vurguladı. Çiftçinin en önemli sermayesinin toprağı, traktörü, makine ve ekipmanları, üretim bilgisi ve çalışma gücü olduğunu belirten Akay, üreticinin ihtiyaç duyduğu girdilere uygun şartlarda ulaşmasının ve ürününü güvenilir bir sistem içerisinde değerlendirebilmesinin önemine dikkat çekti.
Kayseri Şeker'in üç fabrikasıyla dört ilde, yaklaşık 500 köyde ve 20 bölge müdürlüğü aracılığıyla faaliyet gösterdiğini belirten Akay, üreticilerin ekimden hasada kadar desteklendiğini ifade etti. Bölgelerde görev yapan ziraat mühendislerinin çiftçilere teknik rehberlik sunduğunu kaydeden Akay, çalışma anlayışlarını şu sözlerle anlattı:
“Bizim ziraat mühendislerimiz için temel prensibimiz, çiftçideki ve tarladaki ürünün durumunu çiftçiden daha iyi bilmek. Çiftçiyi takip edeceksiniz, ona rehberlik yapacaksınız, öncülük edeceksiniz ve üretim sürecini yöneteceksiniz.”
Bu anlayış doğrultusunda üretim sürecinde karşılaşılan sorunların daha hızlı çözüme kavuşturulduğunu belirten Akay, üreticilere nakdi avans desteği sağladıklarını ve bu avanslara faiz uygulamadıklarını söyledi. Kayseri Şeker ve Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifinin, kendi finansman maliyetlerine rağmen çiftçiyi desteklemeyi ve üreticinin zarar görmesini önlemeyi temel prensip olarak benimsediğini vurguladı.
Sözleşmeli Üretimle Çiftçiye Güvenli Üretim Modeli
Şeker pancarının Türkiye tarımı açısından stratejik bir ürün olduğunu belirten Akay, pancar tarımının yalnızca şeker üretimine değil, üreticilerin diğer tarımsal faaliyetlerine de katkı sağladığını ifade etti. Türkiye'de şeker pancarının 58 ilde yetiştirildiğini hatırlatan Akay, şeker fabrikalarının çiftçilere sağladığı desteğin bölgesel tarımsal üretimin devamlılığı açısından önem taşıdığını dile getirdi.
Şeker pancarı tarımını Türkiye'de sözleşmeli üretimin en önemli modellerinden biri olarak değerlendiren Akay, bu sistemde çiftçinin girdi desteği aldığını, üretim boyunca teknik rehberlikle desteklendiğini ve ürününün önceden belirlenen koşullar çerçevesinde değerlendirilerek bedelinin zamanında ödendiğini belirtti. Bu sayede üreticinin pazarlama kaygısından uzaklaşarak üretimine odaklanabildiğini ifade etti.
Sürdürülebilir Tarım İçin Toprağın Korunması
Konuşmasında iklim değişikliği ve sürdürülebilir tarım uygulamalarına geniş yer veren Akay, Kayseri Şeker'in bu alanda yaklaşık 10 yıl önce Sürdürülebilir Tarım Birimini kurduğunu açıkladı.
Bu birim aracılığıyla çiftçilere toprak sağlığının korunması, doğru gübre kullanımı, münavebe sistemi ve verimli üretim yöntemleri konusunda eğitimler verildiğini belirten Akay, tarımsal üretimin devamlılığı için öncelikle toprağın korunması gerektiğini söyledi.
Toprağın ihtiyacından fazla kimyasal gübre kullanılmasının ve aynı ürünün sürekli aynı alana ekilmesinin toprak sağlığını olumsuz etkilediğine dikkat çeken Akay, toprak analizlerine önem verdiklerini ve gübre kullanımını analiz sonuçlarına göre yönlendirdiklerini kaydetti. Üreticilerin doğru tarımsal uygulamalar konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla her yıl eğitim toplantıları düzenlendiğini de ifade etti.
Damla Sulamayla Su Kaynaklarının Korunması
İklim değişikliğinin tarım üzerindeki önemli etkilerinden birinin su kaynakları üzerindeki baskı olduğunu belirten Akay, Türkiye'nin su zengini bir ülke olmadığını ve mevcut kaynakların bilinçli kullanılmasının zorunluluk taşıdığını dile getirdi.
Şeker pancarı üretiminin su ihtiyacına dikkat çeken Akay, Kayseri Şeker olarak çiftçileri geleneksel sulama yöntemlerinden daha verimli sistemlere yönlendirdiklerini söyledi. Özellikle yağmurlama sulama yerine damla sulama sistemlerinin yaygınlaştırılmasına önem verdiklerini belirten Akay, bu yöntemle su kullanımında yüzde 50'ye varan tasarruf sağlanabildiğini ifade etti.
Su tasarrufunun doğal kaynakların korunmasının yanı sıra üretim maliyetlerinin düşürülmesi açısından da önemli olduğunu kaydeden Akay, şeker pancarı üretim maliyetlerinin yaklaşık yüzde 25-30'unu sulama giderlerinin oluşturabildiğine dikkat çekti. Fazla sulamanın toprağın tuzluluk oranını artırarak ürün kalitesini ve verimliliği olumsuz etkileyebildiğini belirten Akay, doğru sulama yöntemlerinin hem toprağın korunması hem de üretimin sürdürülebilirliği açısından önemini vurguladı.
Tarımsal Üretimde Yeni Teknolojiler Ve Verimlilik
Kayseri Şeker'in tarımsal üretimde yenilikçi uygulamalara yönelik çalışmalarına da değinen Akay, şeker pancarında örtü altı üretim konusunda deneme çalışmalarının sürdürüldüğünü açıkladı.
Tarımda iş gücü temininin giderek zorlaşmasının üreticiler açısından önemli bir sorun oluşturduğunu belirten Akay, pancar üretiminde yabancı ot mücadelesi ve çapalama gibi işlemlerin iş gücü ihtiyacını ve maliyetleri artırdığını ifade etti. Örtü altı üretim çalışmalarının bu süreçlerin azaltılmasına, herbisit kullanımının düşürülmesine ve suyun daha verimli kullanılmasına katkı sağlamasının hedeflendiğini belirten Akay, deneme sonuçlarına göre uygulamanın daha fazla çiftçiyle yaygınlaştırılmasının planlandığını kaydetti.
Tarımsal Yan Ürünler Ekonomiye Kazandırılıyor
Sürdürülebilir üretimin önemli unsurlarından birinin kaynakların etkin kullanılması olduğunu belirten Akay, pancar işleme sürecinde ortaya çıkan yan ürünlerin değerlendirilmesine yönelik çalışmaları da anlattı.
Pancar posasının hayvancılık sektöründe yem olarak kullanıldığını, pancarın baş ve kuyruk kısımlarının da besiciler tarafından değerlendirildiğini belirten Akay, melasın farklı sektörlerde kullanıldığını ifade etti.
Toprak kaybının ve taşıma maliyetlerinin azaltılması amacıyla 2012 yılından itibaren pancarın tarlada topraktan arındırılmasını sağlayan makine sistemlerinin Kayseri'de kullanılmaya başlandığını anlatan Akay, bu uygulamayla fabrikaya taşınan toprak miktarının önemli ölçüde azaltıldığını söyledi. Fabrika üretim süreçlerinde ortaya çıkan kireç içerikli çamur ve benzeri kalıntıların farklı alanlarda değerlendirilmesine yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirtti.
Yenilenebilir Enerji Ve Organik Şeker Üretimi
Kayseri Şeker'in sürdürülebilirlik çalışmalarında enerji verimliliğinin de önemli bir yer tuttuğunu belirten Akay, kurumun 12 megavatlık güneş enerjisi kurulu gücünden yararlandığını ve burada üretilen elektriğin işletme faaliyetlerinde kullanıldığını açıkladı.
Karbon ayak izi, enerji yönetimi ve su yönetimi alanlarında çalışmalar yürüttüklerini ifade eden Akay, bu faaliyetlerin kurumun çevre ve sürdürülebilirlik yaklaşımının önemli parçalarını oluşturduğunu kaydetti.
Organik şeker üretimine ilişkin de bilgi veren Başkan Akay, Kayseri Şeker'in Türkiye'de ilk organik şeker üretimini gerçekleştiren kuruluş olduğunu belirtti. Organik üretimin devam ettirilmesinin hedeflendiğini ifade eden Akay, üretim döneminde organik üretim koşullarının sağlanabilmesi için kampanya sonrasında üretim hattının tamamen temizlenerek gerekli hazırlıkların yapılması gerektiğini dile getirdi.
Kayseri Şeker'in Merkezinde Üretici, Hedefinde Sürdürülebilir Gelecek Var
COP31 kapsamında gerçekleştirdiği konuşmada kooperatifçiliğin tarımsal üretim ve kırsal kalkınmadaki önemine dikkat çeken Hüseyin Akay, Kayseri Şeker'in üreticiyi merkeze alan çalışma modelini ve sürdürülebilir tarım alanındaki uygulamalarını katılımcılarla paylaştı. Akay'ın değerlendirmelerinde; çiftçinin finansmana erişimi, üretimin her aşamasında teknik destek, toprağın korunması, su kaynaklarının verimli kullanılması ve tarımsal yan ürünlerin değerlendirilmesi öne çıktı.
Kayseri Şeker, köklü kooperatifçilik geçmişinden aldığı güçle üreticilerini desteklemeye, tarımsal üretimin devamlılığına katkı sunmaya ve doğal kaynakların korunmasına yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. COP31 kapsamında paylaşılan Kayseri Şeker modeli, üreticiyi merkeze alan yaklaşımıyla kooperatifçiliğin kırsal kalkınma ve sürdürülebilir tarım açısından taşıdığı önemi uluslararası platforma taşıdı.

Neler Söylendi?
DİĞER HABERLER
Kayseri'den Gazze için 1000 çadır ve insanlık çağrısı!

Kayseri'den Gazze için 1000 çadır ve insanlık çağrısı!

18-11-2026 - GÜNCEL

Melikgazi Belediyesi'nden ev sahibi olma fırsatı

Melikgazi Belediyesi'nden ev sahibi olma fırsatı

18-11-2026 - GÜNCEL